HAMSİ-NAME'DEN HAMSİ KUŞU


 

Karadenizli ünlü hemşehrimiz Hamamizade İhsan'ın 1928 yılında yayınlanan 'Hamsi-Name Kitabı'nı duydunuz mu? Ali Esad Göksel tarafından THY Skylife dergisinin 182. sayısında yayınlanan yazıyı görmeden benim de haberim yoktu. Halen bu eski kitabı elime alamamış olmanın ezikliğini duyuyorum.

Göksel'e göre; kitapta "hamsinin her türlü veçhesi ele alınıp işlenmiş" bulunuyor. Fakat Sayın Göksel daha ziyade "Mutfakta ve Sofrada Hamsi" başlığı altındaki fasikül ve içindeki envai çeşit hamsi yemeği tarifleri ile ilgilenmiş. İçli hamsi tavası, hamsi kayganası, hamsi kızartması, hamsi piyazı, hamsi kebabı, hamsi kuşu. hamsi salamurası, hamsi pidesi, hamsi suyu... ve daha da devam eden hamsi tarifleri...

En az bilinenlerinden hamsi kuşunun ne olduğunu, Hamamizade'den öğrenelim:

HAMSİ KUŞU'NUN YAPILIŞI

"Tuzlu hamsiyi bir kap içinde, birkaç saat kadar sade soğuk suya bırakmalı icabına göre bu suyu dört beş defa değiştirmeli ki tuzu iyice çıksın. Sonra hamsiyi sudan alarak kılçığını çıkarmalı, el ile sıkıp sahanda buğday yahut mısır ununun içine bırakmalı. Ayrıca bir tabağa maydanoz, nane ve soğan doğrayıp içine tuz ve karabiber eklemeli, birlikte karıştırarak ovmalı, içine yetecek kadar hamsi dizerek hazırlanmış olan bu piyazdan birazını üstüne dökmeli ve avucu sıkarak, Hoca'nın gagasıyla ayaklarını kestiği leyleği ancak kuşa benzettiği gibi, hamsiyi başsız ayaksız bir kuş haline getirmeli, sonra da bu kuşu, lüzumu kadar kırılmış olan yumurtanın sarısına bulamalı, tavada yanmakta olan kızgın tereyağına yahut nefis zeytinyağına atarak güzelce pişirmeli ve kanatlanıp uçmasına meydan vermeden yemelidir."