HAMSİ VE ÇEVRE DÜŞMANI
SİNTİNE SULARI
|
|
HAMSİ NESLİNİ, SİNTİNE SULARI İLE KARADENİZ'E GELEN AMERİKAN TİPİ DENİZANALARI TÜKETMİŞ 1990’lı
yıllarda ülkemizde bir hamsi kıtlığı yaşanmaya başlandı. Üst üste yıllar
geçti, ama denizden hamsi çıkmadı ve ham balıkçılık hem de halk bundan zarar
gördü. Bunun nedeni araştırılırken, Amerika'nın Denizlere Bağlı Göllerini
Koruma Fonu, Karadeniz'deki hamsi neslini Amerikan türü taraklı
denizanalarının yok ettiğini tespit etti. Yük
gemilerinin dengede tutulması için sintine tanklarına alınan binlerce ton
suyun içinde, diğer deniz ve göllere taşınan canlıların, suyun boşaltıldığı
denizlerdeki doğal dengeyi bozduğu bir raporla açıklandı. Sözkonusu raporda
verilen bilgiye göre Amerikan tipi denizanası Karadeniz'deki hamsi neslinin
tükenmesinde önemli bir rol oynadı. Sintine suları ile Karadeniz'e taşınan
denizanaları hem hamsiyi hem de yumurtalarını yiyerek bu sonucun ortaya
çıkmasında etkili oldu. Sintine
suları ile gelen canlıların Amerika'nın denizlere bağlı göllerine zarar
vermemesi için ABD Senatosu'ndan çıkarılan bir kanunla sintine sularının açık
denizlere boşaltılması zorunlu hale getirildi. Sözkonusu kanun zamanın ABD
Başkanı Clinton tarafından imzalanarak yürürlüğe girdi. Bu
arada, Amerikalı bilim adamları, bir başka çözüm yolu olarak sintine
tanklarına filtre takılmasını önerdiler. Karadeniz'den
doldurulan sintine suları ile Amerika'ya taşınan Zebra tipi midyelerin de
Amerika'nın tatlı sularına zarar verdiği belirtildi. Hamsi
neslinin kurtulması ve yabancı denizlerden Karadeniz'e taşınan diğer
canlıların zararlarından korunmak için tedbir alınması zorunludur. ABD gibi
sintine sularının Akdeniz'de boşaltılması ve öylece Karadeniz'e girilmesinin
mecburi hale getirebilir ve bu yönde diğer kıyıdaş ülkeleri teşvik
edebiliriz. Yahut filtre takılmadan sintine sularının boşaltılmasını
önleyecek tedbirler alınabilir. Mnemiopsis Leidy'ye karşı Bereo Yapılan
araştırmalarda hamsi neslini yok eden Taraklı denizanasının (Mnemiopsis
Leidy) bazı bölgelerde yok olduğu tespit edildi. Bu bölgelerde ise
Atlantik'te görülen bir başka canlı tespit edildi. Bu canlının adı ise
"bereo"... Uzmanlara
göre, sintine suları ile Karadeniz'e gelen taraklı denizanasına karşı yine
sintine suları ile gelen Bereo dengeyi oluşturdu ve denizanasının yok etmeye
başladı. Hamsi
miktarında 1999 yılında meydana gelen bollaşmanın sebebi böylece ortaya
çıkmaya başladı. Ancak Bereo'nun başka zararlar verip vermediği şu anda
bilinmiyor. Uzmanlar yeni araştırmalarla bu sorunun cevabını bulacaklar. |
