ÇAY TARIMI
|
|
Türkiye'de
çay tarımı, 42 kuzey enleminde Kafkas ve Kaçkar sıra dağları ile çevrili ve
denize açık bir mikroklimada yapılmaktadır. Gürcistan Cumhuriyeti sınırından,
Trabzon'un Araklı-Karadere sınırına kadar olan Karadeniz kıyı şeridi ve yer
yer Çay bitkisi, uzun ömürlü bir bitki
olup, doğada bir kaç asır yaşadığı belirlenmiştir. Kültüre alınan çay
bitkilerinin genellikle 100 yıl yaşadıkları kabul edilmiştir. Çay bitkisi 4
yaşından başlayarak ürün verir ve koşullara bağlı olarak ürün miktarı 10 - 15
yaşından sonra en yüksek düzeye ulaşır. Çay bitkisinde ekonomik verim yaşı 50
- 60 olarak kabul edilmiştir. Çay topraklarının aşırı gübrelenmesinden
dolayı asitlik oranı artmıştır. Ekonomik olmayan sahalarda çay tarımı
yapılması ve çaylıkların tohumla tesis edilmiş olmasından dolayı yaşlanmış
olmaları nedeniyle çay bahçelerinin ıslahı ve kalitenin artırılmasını
sağlamak amacıyla çaylık budamasının teşvik edilmesi kararlaştırılmıştır. Bu
amaçla 5'er yıllık iki dönem şeklinde bir budama projesi ile üretici
çaylıklarını budamaya teşvik edilmektedir.
Üretici, topraklardaki aşırı azotlanma
sebebiyle doğrudan azotlu gübre kullanımından vazgeçerek toprak yapısına
uygun kompoze gübre kullanımına geçmiştir. Doğu Karadeniz kıyı şeridindeki çaylık
alanların iller itibariyle dağılımı şöyledir: |
|
İllere Göre Çaylık Alan |
||
|
İ l i |
Kapsadığı Alan (Dekar) |
Yüzde |
|
Rize |
500.689 |
65.3 |
|
Trabzon |
158.415 |
20.6 |
|
Artvin |
85.973 |
11.2 |
|
Giresun - Ordu |
22.468 |
2.9 |
|
TOPLAM |
767.545 |
100.0 |
|
|
Yukarıda
sözü edilen çaylık alanlarda faaliyet gösteren üreticilerin iller itibariyle
dağılımı ise şöyledir: |
|
İ l i |
Üretici Sayısı |
|
Rize |
122.239 |
|
Trabzon |
50.003 |
|
Artvin |
18.451 |
|
Giresun - Ordu |
11.264 |
|
TOPLAM |
201.957 |
|
|
Doğu
Karadeniz Bölgesindeki çay sahalarında tarımsal amaçlı kimyasal mücadele
yapılmadığından, gerek yaş çayda ve gerekse yaş çaydan imal edilen kuru çayda
kimyasal ilaç kalıntısı bulunmamaktadır. Halbuki çay bitkisinin
yetiştirildiği diğer ülkelerdeki çay sahalarında değişik hastalık türleri ve
çeşitli zararlılar görülmektedir. Bu ülkelerdeki çay plantasyon sahalarından
yaş çay ürününün alınabilmesi için mutlaka hastalık ve zararlılarla kimyasal
mücadele zorunluluğu vardır. İşte bu nedenle dış kaynaklı kuru çaylarda
kimyasal ilaç kalıntıları mevcuttur.
Çay tüketicisi ülkelerin büyük
çoğunluğu son yıllarda ithal ettikleri kuru çayda kimyasal ilaç
kalıntılarının çok az seviyede ya da hiç olmamasına dikkat etmektedirler.
İşte bu nedenle ülkemizde üretilen mamul siyah çaylarda hiç bir kimyasal ilaç
kalıntısının olmadığı, tamamen doğal şartlarda üretildiği, tüm çay
ithalatçısı ülkelerce dikkate alınmalıdır. |
