HATİNOĞLU (HATUNOĞLU) AİLESİNİN TARİHÇESİ
Şinasi
HATİNOĞLU (*)
|
|
İnsanlar eski zamandan beri
karşılaştıklarında birbirlerine genelde “KİMSİNİZ”, “KİMLERDENSİNİZ” veya
“HANGİ MİLLETTENSİNİZ” sorusunu sordukları bilinen bir gerçektir. Bu tanıma
sorusuyla; dost-düşman, güvenilir-güvenilmez endişelerini giderirlerdi. Zamanımızda bu sorgulama yönteminin
daha da ileri boyuta götürüldüğünü, kimlik ile ilgili kendi kendini sorgulama
şeklini basında ve kişilerin tavırlarında görmekteyiz. İnsanların artık “KİMİZ, KİMLERDENİZ,
NEREDEN GELDİK ve NİÇİN GELDİK” gibi temel soruları kendilerine sordukları
bilinen bir hakikattir. Gün geçtikçe, kişilerin kimlikleriyle
ilgili artan merakın, bilgisiz veya art niyetlilerin çeşitli yakıştırmaları
sonucu derin yaralara neden olma endişesi vardır. Kötü niyetlilerin bu konuyu
sürekli irdelemeleri, ihanet noktalarına kadar varan ithamlara neden
olmaktadır. Bu itibarla 1392 tarihine dayanan
ailemiz tarihçesini bir kez daha yeni nesillere duyurmayı uygun gördüm. Ailemiz tarihçesi hakkında “HATİNOĞLU
AİLESİ TARİHÇESİ” kitabında geniş bilgi verilmiştir. Ancak, bu defa elimize
yeni geçen ERZURUMLU yazar HİLMİ GÖKTÜRK Bey’in “ANADOLU’NUN DAĞINDA OVASINDA
TÜRK MÜHRÜ” isimli eserinin 182. sayfasında, önceden bildiğimiz gibi,
“AKKOYUNLULAR’ı anlatırken ailemiz hakkında geniş bilgiye yer verilmiştir. HATİNOĞLU ailesi mensuplarının
AKKOYUNLU menşeli oldukları bu defa kaynak belgeler ile teyit edilmiştir. Eserin bu sayfa dipnot kısmına
ailemizin menşeini teşkil eden tarihi belgeyi ailemiz mensuplarını
bilgilendirmek için aynen aşağıya çıkarıyorum. Çünkü şairin biri aynen şöyle
demiş: Derler insanda derin bir yaradır
KÖKSÜZLÜK, Budur alemde hudutsuz ve hazin
ÖKSÜZLÜK Saygı ve en derin sevgilerimle. Şinasi HATİNOĞLU “Meşhur Kars eşrafından olan
Hatunoğlu’larının bir kolu da AKKOYUNLU TÜRKMEN hanedanına uzanır. Bu büyük
tarihi sülale, 1392’de idareleri altındaki oymaklarla birlikte, KIRIM’dan
TOKTAMIŞ Ordusunun himayesi altında gelerek, Kars topraklarına yerleşmişlerdir. 1404 yılında ANADOLU yoluyla
Semerkand’a giden İspanya elçisi KLAVİYO, “Kudüs’ten Semerkand’a Seyahat”
isimli kitabında bu sülalenin “nereden geldiği” ve ne denli eski”
olduklarından bahsetmiştir. İşte 1404 ve IĞDIR‘ın hakimesi olan HATUN,
bunların nineleridir. Ve yaşayan bu anane aynen şöyledir: “Bugün Arpaçayı sağında MAGAZBET
kalesindeki süslü HATUN-KÜNBETİNDE yatan ve Hatunoğlularına ad veren nineleri
ile bunun kocası, kalabalık bir oymakla KIRIM’dan Kars toprağına (Toktamış
ordusuyla) gelmişler, buralara yerleşmişler. Sonradan İran Padişahı (TEMÜR)
bir gün ordu ile gelerek buraları almış ve kendisine karşı koydukları için
“KIRIM” padişahının buradaki beğleri ile bütün erkek çocuklarını bile
kılıçtan geçirmiş ve erkek soylarını kesmiş. (Tarihte bilinen Temuçin
liderliğinde Moğolların Orta Asya’dan batıya doğru devam eden, Dünyada emsali
az görülen Buhara-Semerkand katliam ve istilanın devamı olabilir) Bu Beğler
ailesinden ancak, hamile olan bir HATUN ile bir de Trabzon’a kaçabilen MURAT
HAN adlı beğ sağ kalabilmiş. Sonradan bütün oymağın baş-tacı edip büyük
tanıdığı bu hamile Hatun’dan, Kars Şüregel ve Magazbert, Digor beğlerinin
babası doğmuş ve Şah’ın adamlarının korkusundan dipte bucakta saklanarak
büyütülmüş. Herkes bu öksüz beğ oğluna babasız büyüdüğü için “KHATIN –
KHATUN-OĞLU” demiş. Bu yüzden bu beğ çocuğundan doğanlara da bu aile adı
verilmiş bulunuyor. Trabzon’daki beğ de bunların amucası sayılıyor. Gerek Trabzon’un en büyük eşrafından
olan “MURATHANZADELER” gerekse Kars’taki “HATUNOĞULLARI”, aile ananelerine
bağlı olarak öteden beri birbirlerini “AMCA OĞULLARI” saya gelmişlerdir. “KLAVİYO’nun tanıklığından başka
Osmanlı arşivindeki tahrir defterleri kayıtları da yukarıdaki ananeyi ve
bizim birleştirmemizi doğru gösteriyor. İlk “Revan Eyaleti Tahrir Defteri”
olan H.999 (1591) tarihlisinde “Başvekalet Arşivi” tapu sayı (633) bu eyaleti
teşkil eden 27 nahiyeden 13. sırada yazılan “Nahiye-i Mevazi-i KHATUN” Aras
boyundaki köyleri içerisine almış gösteriyor. Koçavenk’te bulunan 1653 yılına
ait Ermenice bir kitabede de “KHATUNOĞLU MUSTAFA AĞA’nın Hıristiyanlara çok
iyi muamele edip, Kiliseye bile yardım yaptığı” anlatılıyor. M. BROSSET LES
RUİNES D. Ani s.107-108 (Prof. M. Fahrettin Kırzıoğlu Kars tarihi Cilt 1)” Aile büyüğümüz rahmetli Rüştü dayımın
yakın dostu Prof. Fahrettin Kırzıoğlu’nun “Doğu Karadeniz’in Türklüğü” ile
ilgili Rize il merkezinde 19 Aralık 1986 yılında verdiği konferansta
ailemizle ilgili aynen şöyle ifadede bulunmuştur. “Kars’ın en eski
ailelerinden olan Hatunoğlu ailesinin bir kolu, çeşitli şartlarda bölgeye
gelip Arhavi’de ikamet eden Hatinoğlu ailesi akraba mensuplarıdır”. ------------------------------------------- (*) Şinasi HATİNOĞLU, Arhavi ilçesinin Üçırmak
Köyü'ndendir. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nde uzun süre Fabrika Müdürlüğü
ve bir ara Genel Müdür Yardımcılığı yapmış ve halen aynı kurumda Müşavir
olarak görev yapmaktadır. |
|
|
Yazarın
diğer yazıları: |
